Het jaar 2007 heeft voor de Werkgroep Monumentenzorg van de vereniging weer een volle agenda opgeleverd. De werkgroep heeft zich zowel beziggehouden met gebouwen die in de gevarenzone dreigden te komen, als met het beleid van de gemeente op monumenten- en ruimtelijke ordenings-gebied.
Op het gebied van monumenten heeft 2007 zowel positieve als negatieve ontwikkelingen te zien gegeven.
Het Schooltje aan het Noordse Bosje is medio 2007 op de gemeentelijke monumenlijst geplaatst, waarmee behoud verzekerd is. Albertus Perk heeft, samen met bewonersorganisaties en Heemschut, bijna twee jaar geprocedeerd om dit resultaat te bereiken. De huidige eigenaar, Philadelphia (zelfstandig wonen voor gehandicapten) heeft geen toestemming gekregen om hier een hoog gebouw met appartementen voor hun clienten neer te zetten. Philadelphia zal de voormalige dorpsschool blijven gebruiken voor haar (dagbestedings)activiteiten.
De Logerij aan de Naarderstraat is in 2007 eveneens een gemeentelijk monument geworden. Daarmee is duidelijkheid gekomen over de mogelijkheden voor een opvallend stukje industrieel erfgoed in de oude dorpskern. De reeds genoemde Stichting Philadelphia heeft het gebouw aangekocht en zal er de wooneenheden in realiseren die eerst op de locatie van het Schooltje Noordse Bosje waren gedacht. Een mooi voorbeeld van een mes dat aan twee kanten snijdt! 'Albertus Perk' is reeds jaren intensief bezig met de Logerij en wij zijn blij dat dit stukje Hilversumse geschiedenis op deze wijze een nieuw leven gaat beginnen.
Het voormalige Administratiebebouw van de Gemeentelijke Gasfabriek (REGEV-terrein, nu 'Villa Industria") heeft de werkgroep in 2007 eveneens veel werk bezorgd. Het leek erop dat het gebouw in de plannen voor Villa Industria was opgenomen, als restant van de vroegere functie van dit terrein. Begin 2007 bleek echter dat het gebouw alsnog van de plankaart was geveegd! Op deze locatie wilde men nog eens tientallen appartementen extra bouwen - er moest meer geld worden gegenereerd voor onder andere het zwembad.... Albertus Perk heeft zich hier tot het uiterste tegen verzet. Na intensief lobbywerk bij alle raadsfracties is er een motie aangenomen, die de wethouder opdraagt opnieuw met Albertus Perk en ontwikkelaar om tafel te gaan zitten. Momenteel loopt deze planvorming nog volop, en hopelijk zal in 2008 een - mogelijk verrassend - compromis uit de bus komen.
Minder positief is het gegaan voor het NS-entreegebouw aan het Oosterspoorplein. Met alle grootschalige werkzaamheden rondom Hilversum Centraal was dit gebouw voor de sloop bestemd. Albertus Perk vond dit volkomen onterecht. Het Entreegebouw was een gaaf voorbeeld van Wederopbouwarchitectuur, ontworpen door de hoofdarchitect van de Nederlansde Spoorwegen in de jaren vijftig en zestig, ir. K. van der Gaast. Albertus Perk en de Vereniging Heemschut meenden dat Hilversum, dat zich zo graag als "jonge monumentenstad" op de kaart wil zetten, juist blij moest zijn met dit mooie voorbeeld uit het oeuvre van deze architect, een gebouw dat prima een nieuwe bestemming zou kunnen krijgen. Uitgebreid overleg en lobbywerk heeft helaas niet mogen baten; de gemeente zag er het belang niet van in, en in december is het gebouw gesloopt. We krijgen er een rij fietsenklemmen voor terug...
Deze "grote" zaken nemen veel van de tijd van de werkgroep in beslag. Hiernaast krijgen wij vaak vragen omtrent bepaalde ontwikkelingen of wijst men ons op zaken. Wij waarderen dit, en proberen deze vragen zo goed mogelijk te antwoorden of, waar nodig, mensen door te verwijzen. Wij proberen onze tijd vooral te besteden aan zaken die wij van algemeen cultuur-historisch belang vinden, of aan die zaken waarvoor anderen minder belangstelling hebben. In 2007 hebben wij, naast bovengenoemde projecten, op de achtergrond meegedacht over de Zuiderkerk (wederom samen met Heemschut) en de Media-Academie aan de Noorderweg.
Naast monumentenzorg is de werkgroep actief in het volgen, en waar mogelijk beïnvloeden, van het gemeentelijk beleid. In 2007 is de werkgroep door de gemeente betrokken bij de voorbereiding van het nieuwe gemeentelijke monumentenbeleid. Albertus Perk had reeds meermalen verzocht om eerder bij dit soort ontwikkelingen betrokken te worden, en op dit punt is er dus resultaat geboekt. Ten aanzien van de systematiek van het gemeentelijk beleid heeft Albertus Perk gepleit voor meerdere "categorieën" monumenten (zwaarder en minder zwaar), analoog aan de Amsterdamse methode. Dit heeft de gemeente niet overgenomen. Dit betekent dat we voortaan nog maar met twee soorten monumenten te maken hebben: Rijks- en gemeentelijke. De categorie Waardevolle Panden (de "stippen-panden" ) is helaas uit de systematiek verdwenen. Wij vinden dit een verschraling. Meer resultaat konden wij boeken bij de voorbereiding van de nieuwe gemeentelijke monumentenlijst. Hier heeft de gemeente, onder geheimhouding, met Albertus Perk en Hilversum PasOp!, op een prettige manier vooroverleg gevoerd. Wij kregen hierbij de mogelijkheid om panden aan te dragen die ons inziens onterecht niet op de conceptlijst stonden. De werkgroep heeft hier een uitgebreide notitie met onderbouwing voor opgesteld, waarbij de nadruk lag op industriële gebouwen en ensembles. De gemeente heeft uiteindelijk, na advies door de Monumentencommissie, een aanzienlijk deel hiervan overgenomen.
Eveneens beleid zijn de bestemmingsplannen. In vervolg op eerdere reacties heeft de werkgroep in 2007 wederom gereageerd op het bestemmingsplan voor Hilversum-Noord. Uitgangspunt voor ons was daarbij de kwaliteit en de opzet van het stedebouwkundige plan van deze typische Wederopbouwwijk. Wij hebben - wellicht opmerkelijk - daarom gepleit voor een grotere bouwhoogte op het terrein van de te slopen Verrijzeniskerk, op de kop van de Laan 1940-1945. De huidige toren vervuld een essentieel onderdeel in het stedebouwkundig plan, namelijk als oriëntatiepunt. Hier moet dus een gebouw terugkomen - hoog maar wel slank! - dat deze rol kan overnemen. Wij willen hier een tweede "situatie-Noorderkerk" voorkomen: een te laag, plomp gebouw op de plaats van een voormalige kerktoren.
Een vast punt op de agenda van de werkgroep is al jaren het project Leesbaar Hilversum: de "bruine monumentenbordjes". Inmiddels zijn de meeste bordjes, volgens plan, geplaatst. In 2007 zijn nog twee plekken van een leesbare geschiedenis voorzien: het Fabrikeurshuis aan de Groest 116 en het Boombergpark. Dit laatste kreeg maar liefst vier grote informatieborden, ieder afgestemd op de ingang waar ze zijn geplaatst. Met deze bordjes is het project Leesbaar Hilversum in een rustiger vaarwater gekomen: er is nog een enkel bord in voorbereiding, daarna zal voorlopig alleen "op aanvraag" worden geplaatst. Suggesties en ideeën blijven dus welkom!
Zoals ieder jaar heeft de werkgroep ook in 2007 weer de zomer-wandelingen door Hilversum georganiseerd; verschillende werkgroepleden hebben daarbij ook zelf rondgeleid. Elders in dit jaarverslag treft u hier een uitgebreide beschrijving van.
In de lente van 2007 is, op initiatief van Janneke Monshouwer, het Symposion "Hilversum Tuinstad in ontwikkeling" georganiseerd. De werkgroep heeft actief aan zowel de voorbreiding als de uitvoering van dit Symposion meegewerkt. Doel was om de kansen, die hergebruik van oude gebouwen met zich meebrengt, onder de aandacht van gemeente, woningbouwverenigingen en andere belangstellenden te brengen. Hergebruik van waardevolle panden zou een eerste optie moeten zijn, vooraleer tot sloop wordt besloten. Het Symposion gaat in 2008 waarschijnlijk een vervolg krijgen.
Een jaarverslag is niet compleet zonder de "personele consequenties" aan te geven. De werkgroep bestaat al jaren uit zes à zeven leden, ieder met hun eigen specialiteit. Dit is een prettig werkbare omvang.
